Khaman Dhokla (Besan Dhokla) 🧽
Maa's heirloom soft, spongy, and juicy steamed Khaman Dhokla made from gram flour (besan) with sweet-tangy mustard seeds, curry leaves, and green chillies tadka.
ਖਮਣ ਢੋਕਲਾ 🧽
ਸਾਡੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਰਸੋਈ ਤੋਂ ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਖਮਣ ਢੋਕਲਾ — ਬੇਸਨ ਦਾ ਨਰਮ, ਸਪੰਜੀ ਤੇ ਰਸੀਲਾ ਭਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਪੱਕਿਆ ਢੋਕਲਾ, ਰਾਈ, ਕੜੀ ਪੱਤਾ, ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਅਤੇ ਖੱਟੇ-ਮਿੱਠੇ ਨਿੰਬੂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੜਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ।
खमन ढोकला 🧽
हमारी चंडीगढ़ वाली रसोई से माँ के हाथों का बना खमन ढोकला — बेसन का एकदम स्पंजी, जालीदार और रसीला ढोकला, सरसों के दाने, कढ़ी पत्ता, हरी मिर्च और खट्टे-मीठे नींबू-पानी के तड़के के साथ।
1. Whisk Water, Sugar, Salt, Turmeric & Oil (Flame: Off)
In a wide bowl, add 1½ cups water and 2½ tbsp sugar. Whisk well until the sugar dissolves completely. Add ½ tsp salt, ½ tsp turmeric powder (haldi), and 3 tbsp oil. Stir until combined.
1. ਪਾਣੀ, ਖੰਡ, ਲੂਣ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦਾ ਘੋਲ ਬਣਾਉਣਾ (Flame: ਬੰਦ)
ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ 1½ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਅਤੇ 2½ ਵੱਡੇ ਚਮਚ ਖੰਡ ਪਾਓ। ਖੰਡ ਘੁਲਣ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾਓ। ਹੁਣ ½ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਲੂਣ, ½ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਅਤੇ 3 ਵੱਡੇ ਚਮਚ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਲਾਓ।
1. पानी, चीनी, नमक, हल्दी और तेल मिलाना (आंच: बंद)
सबसे पहले एक बर्तन लें। उसमें 1½ कप पानी और 2½ बड़े चम्मच चीनी डालें। जब चीनी अच्छे से घुल जाए, तो ½ छोटा चम्मच नमक, ½ छोटा चम्मच हल्दी और 3 बड़े चम्मच तेल डालकर अच्छे से मिलाएँ।
2. Sift Besan & Whisk into Smooth Batter (Flame: Off)
Sift 2 cups gram flour (besan) gradually into the bowl while whisking continuously in one direction. Ensure there are no lumps and the batter becomes smooth, silky, and uniform.
2. ਬੇਸਨ ਛਾਣ ਕੇ ਗੰਢ-ਰਹਿਤ ਘੋਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ (Flame: ਬੰਦ)
ਹੁਣ 2 ਕੱਪ ਬੇਸਨ ਨੂੰ ਛਾਣ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਜਾਓ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇੱਕੋ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਿਲਾਓ। ਬੇਸਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਂਟੋ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਗੰਢ (ਗੁਠਲੀ) ਨਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਘੋਲ ਇਕਸਾਰ ਬਣ ਜਾਵੇ।
2. बेसन छानकर चिकना घोल तैयार करना (आंच: बंद)
अब 2 कप बेसन को छान कर धीरे-धीरे डालते जाएँ और लगातार एक ही दिशा में मिलाते जाएँ। बेसन को अच्छे से फेंटें ताकि कोई गुठलियाँ न रह जाएँ और घोल बिल्कुल चिकना बने।
3. Add Lemon Juice & Rest for 15 Minutes (Flame: Off)
Squeeze the juice of 1 fresh lemon into the batter and give it another gentle whisk. Cover the bowl and let the batter rest undisturbed for 15 minutes so the gram flour hydrates evenly.
3. ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਪਾ ਕੇ 15 ਮਿੰਟ ਅਰਾਮ ਦੇਣਾ (Flame: ਬੰਦ)
ਹੁਣ 1 ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਪਾਓ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹਿਲਾਓ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ 15 ਮਿੰਟ ਲਈ ਰੈਸਟ (ਅਰਾਮ) 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਬੇਸਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਮੀ ਸੋਖ ਲਵੇ।
3. नींबू का रस डालकर 15 मिनट रेस्ट पर रखना (आंच: बंद)
अब 1 नींबू का रस डालें और फिर से हल्के हाथ से हिलाएँ। अब इस मिश्रण को ढक कर 15 मिनट के लिए रेस्ट पर रख दें ताकि बेसन नमी को अच्छे से सोख ले।
4. Prepare Kadhai Steamer & Grease Mould (Flame: High)
Pour 2 to 3 cups of water into a wide kadhai or steamer and bring to a rolling boil on high heat. Place a steel stand or ring in the center. Grease an aluminum cake tin or steel dhokla plate generously with cooking oil on the bottom and sides.
4. ਕੜਾਹੀ ਸਟੀਮਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਬਰਤਨ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣਾ (Flame: ਤੇਜ਼ ਅੱਗ)
ਇਕ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ 2-3 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ 'ਤੇ ਉਬਾਲੋ। ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਸਟੀਲ ਦਾ ਸਟੈਂਡ ਰੱਖੋ। ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਦੇ ਬਰਤਨ ਜਾਂ ਢੋਕਲਾ ਪਲੇਟ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਥੱਲੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ।
4. कड़ाही में स्टीमर तैयार करना और बर्तन पर तेल लगाना (आंच: तेज)
अब एक बड़ी कड़ाही लें और उसमें पानी डालकर तेज आंच पर गरम होने दें। जब पानी अच्छे से गरम हो जाए तो बीच में एक स्टैंड रखें। एक एल्युमिनियम या स्टील के बर्तन में चारों ओर अच्छे से तेल लगा लें।
5. Add Baking Soda & Aerate Batter (Flame: Medium-High)
When the water is boiling rapidly, add 1 tsp baking soda to the rested batter. Whisk briskly in one direction for 30 to 45 seconds until the batter turns pale, aerated, frothy, and visibly doubles in volume. Immediately pour into the greased mould.
5. ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਪਾ ਕੇ ਘੋਲ ਨੂੰ ਫੁੱਲਣ ਦੇਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ-ਤੇਜ਼ ਅੱਗ)
ਜਦੋਂ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਖੌਲਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਘੋਲ ਵਿੱਚ 1 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਪਾਓ ਅਤੇ ਇਕੋ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਲਾਓ। ਘੋਲ ਫੁੱਲ ਕੇ ਹਲਕਾ ਤੇ ਝੱਗਦਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਰੰਤ ਇਸਨੂੰ ਤੇਲ ਲੱਗੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਪਲਟ ਦਿਓ।
5. बेकिंग सोडा डालकर बैटर फेंटना (आंच: मध्यम-तेज)
जब कड़ाही का पानी अच्छे से उबलने लगे, तो घोल में 1 छोटा चम्मच बेकिंग सोडा डालकर एक ही दिशा में तेजी से हिलाएँ। बैटर एकदम हल्का, झागदार और दोगुना फूल जाएगा। तुरंत इसे तेल लगे एल्युमिनियम बर्तन में पलट दें।
6. Steam Covered for 20 to 25 Minutes (Flame: Medium-High)
Carefully place the filled mould onto the stand inside the kadhai. Cover tightly with a secure lid so steam cannot escape. Steam on medium-high flame for 20 to 25 minutes. Insert a knife into the center; if it comes out clean, the dhokla is cooked through. Turn off the flame and rest for 5 minutes.
6. ਢੱਕ ਕੇ 20-25 ਮਿੰਟ ਭਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ-ਤੇਜ਼ ਅੱਗ)
ਬਰਤਨ ਨੂੰ ਕੜਾਹੀ ਦੇ ਸਟੈਂਡ 'ਤੇ ਰੱਖੋ। ਢੱਕਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਫ਼ ਬਾਹਰ ਨਾ ਨਿਕਲੇ। ਦਰਮਿਆਨੀ-ਤੇਜ਼ ਅੱਗ 'ਤੇ 20 ਤੋਂ 25 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਪਕਾਓ। ਛੁਰੀ ਪਾ ਕੇ ਚੈੱਕ ਕਰੋ, ਜੇ ਸਾਫ਼ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਢੋਕਲਾ ਪੱਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੈਸ ਬੰਦ ਕਰਕੇ 5 ਮਿੰਟ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।
6. ढककर 20 से 25 मिनट भाप में पकाना (आंच: मध्यम-तेज)
बर्तन को कड़ाही के स्टैंड पर रखें और अच्छे से ढक्कन बंद कर दें ताकि भाप न निकले। मध्यम-तेज आंच पर 20 से 25 मिनट तक पकाएँ। चाकू डालकर देखें, यदि वह साफ निकले तो ढोकला तैयार है। गैस बंद कर 5 मिनट ठंडा होने दें।
7. Prepare Sweet-Tangy Mustard Tadka (Flame: Medium)
In a small pan, heat 1 tbsp oil or desi ghee on medium heat. Add ½ tsp mustard seeds (rai) and let them crackle. Add 5-6 fresh curry leaves and 4-5 slit green chillies. Sauté for 30 seconds, then pour in 1 cup water. Add 1 tsp sugar, ½ tsp salt, and juice of ½ lemon. Bring to a rolling boil until sugar dissolves; turn off the heat.
7. ਖੱਟਾ-ਮਿੱਠਾ ਰਾਈ ਤੇ ਹਰੀ ਮਿਰਚ ਦਾ ਤੜਕਾ ਬਣਾਉਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ ਅੱਗ)
ਇਕ ਛੋਟੇ ਪੈਨ ਵਿੱਚ 1 ਵੱਡਾ ਚਮਚ ਤੇਲ ਜਾਂ ਘਿਓ ਗਰਮ ਕਰੋ। ½ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ (ਰਾਈ) ਪਾਓ। ਜਦੋਂ ਤਿੜਕਣ ਲੱਗਣ ਤਾਂ 5-6 ਕੜੀ ਪੱਤੇ ਅਤੇ 4-5 ਲੰਬੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਪਾਓ। ਹੁਣ 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ, 1 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਖੰਡ, ½ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਲੂਣ ਅਤੇ ½ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਪਾਓ। ਪਾਣੀ ਉਬਾਲ ਕੇ ਗੈਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
7. खट्टा-मीठा राई, कढ़ी पत्ता व हरी मिर्च का तड़का तैयार करना (आंच: मध्यम)
एक पैन में 1 बड़ा चम्मच तेल या घी गरम करें। गरम होने पर ½ छोटा चम्मच सरसों के दाने (राई) डालें। फिर 5-6 कढ़ी पत्ते और 4-5 लम्बी कटी हरी मिर्च डालें। अब इसमें 1 कप पानी डालें। उबाल आने पर 1 छोटा चम्मच चीनी, ½ छोटा चम्मच नमक और ½ नींबू का रस डालें। चीनी घुलने पर गैस बंद कर दें।
8. Unmould, Slice & Soak with Warm Tadka (Flame: Off)
Run a knife around the edges of the steamed dhokla to loosen it. Invert the mould onto a flat plate and tap gently to release. Turn it upright and cut into neat, bite-sized squares. Pour the warm tadka water evenly over the entire surface with a spoon so the spongy dhokla absorbs it deep inside. Serve warm and juicy!
8. ਢੋਕਲਾ ਕੱਟ ਕੇ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਤੜਕੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣਾ (Flame: ਬੰਦ)
ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਢੋਕਲੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਛੁਡਾਓ ਅਤੇ ਬਰਤਨ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਉਲਟਾ ਕੇ ਕੱਢ ਲਵੋ। ਫਿਰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਚੌਰਸ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਲਵੋ। ਉੱਪਰੋਂ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਤੜਕੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਣੀ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਰਚ ਜਾਵੇ। ਰਸੀਲਾ ਸਪੰਜੀ ਢੋਕਲਾ ਤਿਆਰ ਹੈ!
8. ढोकला काटकर गरमा-गरम तड़का डालना (आंच: बंद)
अब चाकू की सहायता से किनारों को छुड़ाकर ढोकले को प्लेट में उल्टा कर निकालें। फिर सीधा करके छोटे-छोटे चौकोर टुकड़ों में काट लें। अब इसके ऊपर गर्म-गर्म तड़के का पानी चारों तरफ चम्मच से डालें ताकि पानी अंदर तक अच्छी तरह रच जाए। रसीला ढोकला तैयार है!
Maa's Handwritten Diary Note
From our family recipe diary in Chandigarh, preserved exactly as Maa wrote it in Hindi across two diary pages with handwritten measurements and cooking steps.
ਮਾਂ ਦੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਡਾਇਰੀ
ਸਾਡੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਰਸੋਈ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖੀ ਅਸਲੀ ਰੈਸਿਪੀ।
माँ की हस्तलिखित डायरी
हमारी चंडीगढ़ वाली रसोई की डायरी से, जैसा माँ ने अपने हाथों से दो पन्नों में लिखा था।
Ingredients
- 2 cups Gram Flour (Besan)
- 1½ cups Water (for batter)
- 2½ tbsp Sugar (for batter)
- 1 tsp Baking Soda
- ½ tsp Salt (for batter)
- ½ tsp Turmeric Powder (Haldi)
- 3 tbsp Cooking Oil (for batter)
- 1 Fresh Lemon (Juice of 1 lemon, for batter)
- 1 tbsp Oil or Desi Ghee (for tadka)
- ½ tsp Mustard Seeds (Rai)
- 5-6 Fresh Curry Leaves (Kadi Patta)
- 4-5 Green Chillies, slit lengthwise
- 1 cup Water (for tadka syrup)
- 1 tsp Sugar (for tadka syrup)
- ½ tsp Salt (for tadka syrup)
- ½ Fresh Lemon (Juice of ½ lemon, for tadka syrup)
ਸਮੱਗਰੀ
- 2 ਕੱਪ ਬੇਸਨ
- 1½ ਕੱਪ ਪਾਣੀ (ਘੋਲ ਲਈ)
- 2½ ਵੱਡੇ ਚਮਚ ਖੰਡ (ਘੋਲ ਲਈ)
- 1 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ
- ½ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਲੂਣ (ਘੋਲ ਲਈ)
- ½ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ
- 3 ਵੱਡੇ ਚਮਚ ਤੇਲ (ਘੋਲ ਲਈ)
- 1 ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ (ਘੋਲ ਲਈ)
- 1 ਵੱਡਾ ਚਮਚ ਤੇਲ ਜਾਂ ਦੇਸੀ ਘਿਓ (ਤੜਕੇ ਲਈ)
- ½ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ / ਰਾਈ
- 5-6 ਕੜੀ ਪੱਤੇ
- 4-5 ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ, ਲੰਬੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ
- 1 ਕੱਪ ਪਾਣੀ (ਤੜਕੇ ਲਈ)
- 1 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਖੰਡ (ਤੜਕੇ ਲਈ)
- ½ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਲੂਣ (ਤੜਕੇ ਲਈ)
- ½ ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ (ਤੜਕੇ ਲਈ)
सामग्री
- 2 कप बेसन
- 1½ कप पानी (घोल के लिए)
- 2½ बड़े चम्मच चीनी (घोल के लिए)
- 1 छोटा चम्मच बेकिंग सोडा
- ½ छोटा चम्मच नमक (घोल के लिए)
- ½ छोटा चम्मच हल्दी पाउडर
- 3 बड़े चम्मच तेल (घोल के लिए)
- 1 नींबू का रस (घोल के लिए)
- 1 बड़ा चम्मच तेल या देसी घी (तड़के के लिए)
- ½ छोटा चम्मच सरसों के दाने / राई
- 5-6 कढ़ी पत्ते
- 4-5 हरी मिर्च, लम्बी कटी हुई
- 1 कप पानी (तड़के के लिए)
- 1 छोटा चम्मच चीनी (तड़के के लिए)
- ½ छोटा चम्मच नमक (तड़के के लिए)
- ½ नींबू का रस (तड़के के लिए)
❓ Heirloom Cooking FAQs
Secrets, storage tips, and traditional guidance passed down through generations.
❓ ਰਸੋਈ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ
ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਨੁਸਖ਼ੇ, ਸਾਂਭਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ।
❓ रसोई के जरूरी सवाल-जवाब
पारंपरिक नुस्खे, सुरक्षित रखने के तरीके और दादी-नानी की सीख।
What makes Khaman Dhokla soft, spongy, and juicy rather than dry? ਖਮਣ ਢੋਕਲੇ ਨੂੰ ਨਰਮ, ਸਪੰਜੀ ਅਤੇ ਰਸੀਲਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਰਾਜ਼ ਹੈ? खमन ढोकला एकदम स्पंजी, जालीदार और रसीला कैसे बनता है?
Resting the sieved besan batter for 15 minutes hydrates the starch particles, and adding baking soda right before steaming aerates the batter rapidly. Pouring the warm sweet-tangy tadka water generously over freshly sliced warm dhokla allows every spongy cavity to drink in the syrup, ensuring melt-in-the-mouth juiciness.
ਬੇਸਨ ਛਾਣ ਕੇ ਘੋਲ ਨੂੰ 15 ਮਿੰਟ ਰੈਸਟ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬੇਸਨ ਫੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਐਨ ਪਹਿਲਾਂ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਪਾ ਕੇ ਫੈਂਟਣ ਨਾਲ ਬੈਟਰ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਤੜਕੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਢੋਕਲਾ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਰਸੀਲਾ ਤੇ ਨਰਮ ਬਣਦਾ ਹੈ।
बेसन छानकर 15 मिनट रेस्ट देने से बेसन पानी अच्छे से सोखता है। कड़ाही में पानी उबलने के बाद ही बेकिंग सोडा डालकर फेंटने से बैटर में भरपूर जाली बनती है। ढोकला काटते ही उसके ऊपर गरम-गरम तड़के का पानी डालने से हर टुकड़ा अंदर तक रसदार बनता है।
Why must baking soda be added only when the steamer water is already boiling? ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਖੌਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ? बेकिंग सोडा तभी क्यों डालें जब कड़ाही का पानी खौल रहा हो?
Baking soda reacts with the lemon juice in the batter instantly, generating carbon dioxide bubbles. If the steamer isn't ready and boiling, the gas escapes and the dhokla turns dense and flat. Whisk briskly in one direction and transfer to the steamer immediately.
ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਗੈਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਉਬਲ ਨਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗੈਸ ਉੱਡ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਢੋਕਲਾ ਫੁੱਲੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਫੈਂਟ ਕੇ ਸਟੀਮਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
बेकिंग सोडा नींबू के रस के साथ मिलते ही तुरंत कार्बन डाइऑक्साइड गैस बनाता है। यदि पानी पहले से उबल न रहा हो तो वह गैस निकल जाएगी और ढोकला फूलेगा नहीं। इसलिए सोडा डालते ही एक दिशा में फेंटें और तुरंत स्टीमर में रखें।
Why does dhokla sometimes get red or brown spots after steaming? ਢੋਕਲੇ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਲਾਲ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਧੱਬੇ ਕਿਉਂ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ढोकले पर कभी-कभी लाल या भूरे धब्बे क्यों पड़ जाते हैं?
Turmeric contains curcumin which reacts with alkaline baking soda when not mixed uniformly, turning reddish. Dissolving turmeric in water before adding besan, or sifting the besan and whisking the soda thoroughly, prevents color spotting.
ਹਲਦੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਰਕੁਮਿਨ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡੇ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੇ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਘੁਲੀ ਹੋਵੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਲਦੀ ਘੋਲਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੋਡਾ ਬਰਾਬਰ ਰਲਾਉਣ ਨਾਲ ਧੱਬੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ।
हल्दी का कुरकुमिन जब क्षारीय बेकिंग सोडा के सीधे संपर्क में आता है और ठीक से नहीं मिलता, तो वह लाल धब्बे छोड़ देता है। शुरुआत में पानी में ही हल्दी घोलने से और सोडे को अच्छी तरह मिलाने से ढोकला एकसमान सुनहरे पीले रंग का बनता है।