Ghiya ki Sabzi (Lauki ki Tariwali Sabzi) 🥒
Maa's heirloom Punjabi comforting bottle gourd curry simmered with fresh tomatoes, whole spices, and aromatic coriander.
ਘੀਆ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ 🥒
ਮਾਂ ਦੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਆਦੀ, ਹਲਕੀ ਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਘੀਆ ਦੀ ਤਰੀ ਵਾਲੀ ਘਰੇਲੂ ਸਬਜ਼ੀ।
घीया की सब्ज़ी 🥒
माँ की चंडीगढ़ वाली डायरी से हल्की, सुपाच्य और स्वादिष्ट तरीदार लौकी की घरेलू सब्ज़ी।
1. Peel & Dice Ghiya in Cold Water (Flame: Prep)
Peel and wash 500g bottle gourd (ghiya). Cut into neat bite-sized cubes directly into a stainless steel bowl filled with cold water. Dicing in water prevents the ghiya from turning dark/black and keeps its natural pale green color.
1. ਘੀਆ ਛਿੱਲਣਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੱਟਣਾ (Flame: ਤਿਆਰੀ)
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 500 ਗ੍ਰਾਮ ਘੀਆ ਛਿੱਲ ਕੇ ਧੋ ਲਵੋ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਲਵੋ। ਘੀਆ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੱਟੋ, ਇਸ ਨਾਲ ਘੀਆ ਕਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
1. घीया छीलना और पानी में काटना (Flame: तैयारी)
घीया (500 ग्राम) को धोकर छील लें और छोटे टुकड़ों में काट लें। घीया को पानी में काटें, इससे घीया काली नहीं होगी।
2. Heat Oil & Sauté Whole Spices (Flame: Medium)
Heat 2 tbsp cooking oil in a stainless steel pressure cooker on medium gas flame. Add ½ tsp cumin seeds (jeera), ½ bay leaf (tejpatta), 1 clove (laung), and 1 small cinnamon stick (dalchini). Let them crackle and release their fragrant aroma for 30 seconds.
2. ਤੇਲ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਸਾਲੇ ਭੁੰਨਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ)
ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ 2 ਚਮਚ ਤੇਲ ਗਰਮ ਕਰੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ½ ਚਮਚ ਜੀਰਾ, ½ ਤੇਜ਼ਪੱਤਾ, 1 ਲੌਂਗ, ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਟੁਕੜਾ ਦਾਲਚੀਨੀ ਪਾ ਕੇ 30 ਸਕਿੰਟ ਭੁੰਨੋ।
2. कुकर में तेल गरम करके साबुत मसाले भूनना (Flame: मध्यम)
कुकर में 2 चम्मच तेल गरम करें। ½ चम्मच जीरा, ½ तेजपत्ता, 1 लौंग, और छोटा टुकड़ा दालचीनी डालें।
3. Fry Onions Golden & Add Ginger-Garlic (Flame: Medium)
Add 1 finely chopped onion and sauté on medium flame until golden brown. Stir in 1 tsp ginger-garlic paste and 2 chopped green chillies, cooking for 1 minute until aromatic.
3. ਪਿਆਜ਼ ਭੂਰਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅਦਰਕ-ਲਸਣ ਪਾਉਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ)
ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ 1 ਪਿਆਜ਼ ਪਾ ਕੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਭੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਭੁੰਨੋ। ਫਿਰ 1 ਚਮਚ ਅਦਰਕ-ਲਸਣ ਪੇਸਟ ਅਤੇ 2 ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਪਾ ਕੇ 1 ਮਿੰਟ ਭੁੰਨੋ।
3. प्याज सुनहरा भूनना और अदरक-लहसुन मिलाना (Flame: मध्यम)
कटा 1 प्याज डालकर गोल्डन ब्राउन होने तक भूनें। 1 चम्मच अदरक-लहसुन पेस्ट और 2 कटी हरी मिर्च डालकर भूनें।
4. Add Chopped Tomatoes & Bhunno Spices (Flame: Medium)
Add 3 chopped tomatoes, 1 tsp salt, ½ tsp turmeric powder (haldi), ½ tsp degi mirch, and 1 tsp coriander powder (dhaniya). Sauté for 3 to 4 minutes until the tomatoes soften completely and oil separates from the masala.
4. ਟਮਾਟਰ ਤੇ ਮਸਾਲੇ ਭੁੰਨਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ)
ਕੱਟੇ ਹੋਏ 3 ਟਮਾਟਰ, 1 ਚਮਚ ਲੂਣ, ½ ਚਮਚ ਹਲਦੀ, ½ ਚਮਚ ਦੇਗੀ ਮਿਰਚ, ਅਤੇ 1 ਚਮਚ ਧਨੀਆ ਪਾਊਡਰ ਪਾ ਕੇ 3-4 ਮਿੰਟ ਭੁੰਨੋ ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਲ ਨਾ ਛੁੱਟ ਜਾਵੇ।
4. कटे टमाटर और मसाले भूनना (Flame: मध्यम)
कटे 3 टमाटर, 1 चम्मच नमक, ½ चम्मच हल्दी, ½ चम्मच देगी मिर्च, 1 चम्मच धनिया पाउडर डालकर 3-4 मिनट भूनें जब तक तेल छूट जाए।
5. Add Drained Ghiya Cubes & Sauté (Flame: Medium)
Drain the diced ghiya cubes thoroughly and add them into the cooker. Sauté with the fragrant tomato masala for 2 to 3 minutes, tossing well so the cubes absorb the spices.
5. ਘੀਆ ਮਿਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਭੁੰਨਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ)
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਘੀਆ ਪਾਓ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇ ਨਾਲ 2-3 ਮਿੰਟ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੰਨੋ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਸਾਲੇ ਰਚ ਜਾਣ।
5. कटी हुई घीया डालकर भूनना (Flame: मध्यम)
कटाई हुई घीया डालकर 2-3 मिनट भूनें ताकि मसाला घीया में अच्छे से समा जाए।
6. Add Water & Pressure Cook (Flame: 2 Whistles, then Low)
Add 1.5 cups water and stir well. Close the pressure cooker lid with its weight. Cook on medium-high for 2 whistles, then lower the flame to simmer for 2 to 3 minutes. Turn off the gas and let the pressure release on its own.
6. ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਣਾ (Flame: 2 ਸੀਟੀਆਂ, ਫਿਰ ਹਲਕੀ ਅੱਗ)
ਹੁਣ 1.5 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਕੁੱਕਰ ਦਾ ਢੱਕਣ ਬੰਦ ਕਰੋ। 2 ਸੀਟੀਆਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਗੈਸ ਹਲਕੀ ਕਰੋ ਅਤੇ 2-3 ਮਿੰਟ ਪੱਕਣ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਗੈਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ।
6. पानी डालकर कुकर बंद करना (Flame: 2 सीटी, फिर धीमी)
1.5 कप पानी डालकर कुकर का ढक्कन बंद करें। 2 whistle आने पर गैस धीमी करें और 2-3 मिनट पकने दें। गैस बंद कर दें।
7. Ladle-Crush to Thicken, Garnish & Serve (Flame: Off)
Once steam releases naturally, open the lid. Lightly press a few tender ghiya cubes against the cooker wall with the back of your ladle to naturally thicken the gravy. Sprinkle ⅓ tsp garam masala and chopped fresh green coriander. Serve hot with soft phulkas.
7. ਕੜਛੀ ਨਾਲ ਤਰੀ ਸੰਘਣੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗਾਰਨਿਸ਼ (Flame: ਬੰਦ)
ਸਟੀਮ ਨਿਕਲਣ 'ਤੇ ਢੱਕਣ ਖੋਲ੍ਹੋ। ਕੜਛੀ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਘੀਆ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦਬਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜੋ ਤਰੀ ਗਾੜ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ⅓ ਚਮਚ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਰਾ ਧਨੀਆ ਪਾ ਕੇ ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਫੁਲਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰੋਸੋ।
7. कड़छी से दबाकर तरी गाढ़ी करना और धनिया डालना (Flame: बंद)
प्रेशर निकलने पर ढक्कन खोलें। करछी से थोड़े से घीया के टुकड़े दबा दें ताकि तरी गाढ़ी हो जाए। ⅓ चम्मच गरम मसाला और हरा धनिया डालकर गरम फुल्के के साथ serve करें।
Maa's Handwritten Diary Note
From our family recipe diary in Chandigarh, preserved exactly as Maa wrote it in Hindi.
ਮਾਂ ਦੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਡਾਇਰੀ ਦਾ ਪੰਨਾ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਰਸੋਈ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖਿਆ ਪੰਨਾ।
माँ की हस्तलिखित डायरी का पन्ना
हमारी चंडीगढ़ वाली रसोई की डायरी से, जैसा माँ ने अपने हाथों से लिखा था।
Ingredients
- 500g Fresh Bottle Gourd (Ghiya / Lauki), peeled and cubed
- 1 medium Onion, finely chopped
- 3 medium Tomatoes, finely chopped or pureed
- 1 tsp Ginger-Garlic Paste
- 2 Green Chillies, chopped
- 2 tbsp Cooking Oil
- ½ tsp Cumin Seeds (Jeera)
- ½ Bay Leaf (Tejpatta)
- 1 Clove (Laung)
- 1 small Cinnamon Stick (Dalchini)
- 1 tsp Salt (or to taste)
- ½ tsp Turmeric Powder (Haldi)
- ½ tsp Degi Mirch (Kashmiri red chilli powder)
- 1 tsp Coriander Powder (Dhaniya)
- ⅓ tsp Garam Masala
- 1.5 cups Water
- Handful Fresh Green Coriander (Hara Dhaniya), finely chopped for garnish
ਸਮੱਗਰੀ
- 500 ਗ੍ਰਾਮ ਤਾਜ਼ਾ ਘੀਆ (ਲੌਕੀ), ਛਿੱਲ ਕੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ
- 1 ਦਰਮਿਆਨਾ ਪਿਆਜ਼, ਬਾਰੀਕ ਕੱਟਿਆ
- 3 ਦਰਮਿਆਨੇ ਟਮਾਟਰ, ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੇ ਜਾਂ ਪਿਊਰੀ ਬਣਾਏ
- 1 ਚਮਚ ਅਦਰਕ-ਲਸਣ ਦਾ ਪੇਸਟ
- 2 ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ, ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ
- 2 ਚਮਚ ਕੁਕਿੰਗ ਆਇਲ
- ½ ਚਮਚ ਜੀਰਾ
- ½ ਤੇਜ਼ਪੱਤਾ
- 1 ਲੌਂਗ
- 1 ਛੋਟਾ ਟੁਕੜਾ ਦਾਲਚੀਨੀ
- 1 ਚਮਚ ਲੂਣ (ਸੁਆਦ ਅਨੁਸਾਰ)
- ½ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ
- ½ ਚਮਚ ਦੇਗੀ ਮਿਰਚ
- 1 ਚਮਚ ਧਨੀਆ ਪਾਊਡਰ
- ⅓ ਚਮਚ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ
- 1.5 ਕੱਪ ਪਾਣੀ
- ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਤਾਜ਼ਾ ਹਰਾ ਧਨੀਆ, ਗਾਰਨਿਸ਼ ਲਈ
सामग्री
- 500 ग्राम ताजा घीया (लौकी), छीलकर छोटे टुकड़ों में कटी हुई
- 1 मीडियम प्याज, बारीक कटा हुआ
- 3 मीडियम टमाटर, बारीक कटे या प्यूरी किए हुए
- 1 चम्मच अदरक-लहसुन का पेस्ट
- 2 हरी मिर्च, कटी हुई
- 2 चम्मच कुकिंग ऑयल
- ½ चम्मच जीरा
- ½ तेजपत्ता
- 1 लौंग
- 1 छोटा टुकड़ा दालचीनी
- 1 चम्मच नमक (स्वादानुसार)
- ½ चम्मच हल्दी पाउडर
- ½ चम्मच देगी मिर्च पाउडर
- 1 चम्मच धनिया पाउडर
- ⅓ चम्मच गरम मसाला
- 1.5 कप पानी
- मुट्ठी भर ताजा हरा धनिया, गार्निश के लिए
❓ Heirloom Cooking FAQs
Secrets, storage tips, and traditional guidance passed down through generations.
❓ ਰਸੋਈ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ
ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਨੁਸਖ਼ੇ, ਸਾਂਭਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ।
❓ रसोई के जरूरी सवाल-जवाब
पारंपरिक नुस्खे, सुरक्षित रखने के तरीके और दादी-नानी की सीख।
Why should ghiya (bottle gourd) be chopped directly into water? ਘੀਆ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਸਾਰ ਸਿੱਧਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? घीया को काटते समय सीधे पानी में क्यों डालना चाहिए?
Bottle gourd contains active polyphenol enzymes that oxidize rapidly when exposed to air, turning the peeled flesh dull gray or black. Cutting the cubes directly into a bowl of cold water shields them from air, keeping the ghiya fresh, pale green, and naturally sweet.
ਘੀਆ ਛਿੱਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਲੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਇਹ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕਾ ਹਰਾ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿਠਾਸ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
लौकी छीलने के बाद हवा के संपर्क में आने से तेजी से काली पड़ने लगती है। पानी के बर्तन में काटने से यह हवा से बची रहती है, जिससे इसका रंग एकदम हरा और प्राकृतिक मिठास बरकरार रहती है।
How do I make the light ghiya gravy thicker and velvety without adding cream or flour? ਬਿਨਾਂ ਕ੍ਰੀਮ ਜਾਂ ਮੈਦੇ ਤੋਂ ਘੀਆ ਦੀ ਤਰੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? बिना क्रीम या कॉर्नस्टार्च के तरी को स्वाभाविक रूप से गाढ़ा और मखमली कैसे बनाएं?
As Maa noted in her diary, once the cooker depressurizes, simply take the back of your ladle and gently press 4 or 5 cooked tender ghiya cubes against the inside wall of the cooker. The soft, tender cooked gourd mashes instantly and blends seamlessly into the broth, creating a naturally thickened, silky Punjabi rassa without needing any cornstarch, besan, or cream.
ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਨੇ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਕੁੱਕਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੜਛੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਨਾਲ 4-5 ਨਰਮ ਘੀਆ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਕਰ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਮਸਲ ਦਿਓ। ਇਹ ਘੁਲ ਕੇ ਤਰੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੌਰਨਸਟਾਰਚ ਜਾਂ ਬੇਸਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮਖ਼ਮਲੀ ਅਤੇ ਸੰਘਣਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
जैसा माँ ने अपनी डायरी में लिखा है, कुकर खुलने पर कड़छी के पिछले हिस्से से 4-5 पके हुए मुलायम टुकड़ों को कुकर की दीवार से हल्का सा मसल दें। इससे घुला हुआ गूदा पतली तरी को बिना किसी बेसन, मैदा या क्रीम के मखमली और गाढ़ा बना देता है।
Can I make this Ghiya ki Sabzi in an open pan or kadhai instead of a pressure cooker? ਕੀ ਇਹ ਸਬਜ਼ੀ ਕੁੱਕਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? क्या यह सब्ज़ी कुकर की जगह खुली कड़ाही में बनाई जा सकती है?
Yes! If using a heavy-bottomed kadhai or pot, cover with a tight-fitting lid and cook on low-medium flame for 18 to 22 minutes until the ghiya cubes are fork-tender. You may need an extra ½ cup of hot water as open pan cooking loses more steam than a sealed pressure cooker.
ਹਾਂ! ਜੇਕਰ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਢੱਕਣ ਲਗਾ ਕੇ ਹਲਕੀ-ਦਰਮਿਆਨੀ ਅੱਗ 'ਤੇ 18-22 ਮਿੰਟ ਪਕਾਓ ਜਦ ਤੱਕ ਘੀਆ ਨਰਮ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਫ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉੱਡਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ½ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵੱਧ ਪਾਉਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
हाँ! यदि आप कड़ाही या पतीले में बना रहे हैं, तो ढक्कन लगाकर धीमी से मध्यम आंच पर 18-22 मिनट तक पकाएं जब तक लौकी बिल्कुल नरम न हो जाए। कड़ाही में भाप ज्यादा उड़ती है, इसलिए ½ कप गरम पानी अधिक डालना पड़ सकता है।