Vegetable Upma (Sooji Rava Upma) 🍲
Maa's heirloom Punjabi Vegetable Upma — roasted semolina cooked soft with crunchy peanuts, cashews, carrots, capsicum, curry leaves, and a fragrant mustard-lentil tadka.
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਉਪਮਾ 🍲
ਸਾਡੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਉਪਮਾ — ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨੀ ਸੂਜੀ, ਕਰੰਚੀ ਮੂੰਗਫਲੀ, ਕਾਜੂ, ਗਾਜਰ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਕੜੀ ਪੱਤੇ ਦੇ ਤੜਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਨਾਸ਼ਤਾ।
वेजिटेबल उपमा 🍲
हमारी चंडीगढ़ वाली रसोई से पारंपरिक वेजिटेबल उपमा — शुद्ध देसी घी में भुनी सूजी, कुरकुरी मूंगफली, काजू, गाजर, शिमला मिर्च और कढ़ी पत्ता तड़के के साथ तैयार पौष्टिक नाश्ता।
1. Roast Sooji in Desi Ghee (Flame: Medium-Low)
Heat 1 tsp pure desi ghee in a heavy pan. Add 1 cup semolina (sooji / rava). Gently roast on medium-low flame for 3 to 4 minutes, stirring continuously until fragrant and lightly cream-colored without browning. Transfer immediately onto a clean plate.
1. ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਸੂਜੀ ਭੁੰਨਣਾ (Flame: ਮੱਠੀ ਅੱਗ)
ਇੱਕ ਪੈਨ ਵਿੱਚ 1 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਪਾ ਕੇ 1 ਕੱਪ ਸੂਜੀ ਪਾਓ। ਮੱਠੀ ਅੱਗ 'ਤੇ 3-4 ਮਿੰਟ ਲਗਾਤਾਰ ਕੜਛੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭੁੰਨ ਲਵੋ ਤਾਂ ਜੋ ਭਿੰਨੀ-ਭਿੰਨੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਪਰ ਰੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਲ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਲਵੋ।
1. देसी घी में सूजी भूनना (आंच: मध्यम-धीमी)
एक पैन में 1 छोटा चम्मच देसी घी डालकर 1 कप (कटोरी) सूजी डालें। धीमी आंच पर 3-4 मिनट तक लगातार चलाते हुए भूनें ताकि अच्छी खुशबू आने लगे और रंग हल्का बना रहे। फिर सूजी को बाहर प्लेट में निकाल लें।
2. Roast Peanuts & Cashews (Flame: Low)
In the same kadhai, add 2 tbsp pure desi ghee. Add 10-15 raw peanuts and 5-6 halved cashews (kaju). Roast gently on low flame for 3 to 4 minutes until golden-crisp and aromatic. Remove and keep aside on a plate for crunchy garnishing.
2. ਮੂੰਗਫਲੀ ਅਤੇ ਕਾਜੂ ਭੁੰਨਣਾ (Flame: ਮੱਠੀ ਅੱਗ)
ਉਸੇ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ 2 ਵੱਡੇ ਚਮਚ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਪਾਓ। ਫਿਰ 10-15 ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੇ ਦਾਣੇ ਅਤੇ 5-6 ਕਾਜੂ ਪਾ ਕੇ ਮੱਠੀ ਅੱਗ 'ਤੇ 3-4 ਮਿੰਟ ਸੁਨਹਿਰੀ ਤੇ ਕਰੰਚੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਭੁੰਨੋ। ਬਾਹਰ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਲਵੋ।
2. मूंगफली और काजू भूनना (आंच: धीमी)
उसी कड़ाही में 2 बड़े चम्मच देसी घी डालें। फिर 10-15 मूंगफली के दाने और 5-6 काजू डालकर 3-4 मिनट तक अच्छे से भूनें और बाहर प्लेट में निकाल लें।
3. Cumin, Lentils & Curry Leaves Tadka (Flame: Medium)
In the hot ghee remaining in the kadhai, add ½ tsp cumin seeds (jeera), ½ tsp chana dal, and ½ tsp urad dal. Sizzle on medium flame for 30 seconds until the dals turn nutty golden. Add 5-6 fresh curry leaves (kadi patta) and let them crackle.
3. ਜੀਰਾ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕੜੀ ਪੱਤੇ ਦਾ ਤੜਕਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ ਅੱਗ)
ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਗਰਮ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ½ ਚਮਚ ਜੀਰਾ, ½ ਚਮਚ ਚਣੇ ਦੀ ਦਾਲ ਅਤੇ ½ ਚਮਚ ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ ਪਾਓ। ਦਾਲਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ 5-6 ਕੜੀ ਪੱਤੇ ਪਾ ਕੇ ਤੜਕਾ ਲਗਾਓ।
3. जीरा, दालें और कढ़ी पत्ता तड़काना (आंच: मध्यम)
कड़ाही के गरम घी में ½ चम्मच जीरा, ½ चम्मच चने की दाल और ½ चम्मच उड़द की दाल डालें। मध्यम आंच पर दालों को हल्का सुनहरा होने दें, फिर 5-6 कढ़ी पत्ते डालकर चटकाएं।
4. Sauté Onions, Ginger & Chillies (Flame: Medium)
Add 1 finely chopped onion into the tadka. Sauté for 3 to 4 minutes until soft and translucent light pink. Stir in 2 finely chopped green chillies and 1 tsp freshly grated ginger. Sauté for 1 minute until fragrant.
4. ਪਿਆਜ਼, ਅਦਰਕ ਤੇ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਭੁੰਨਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ ਅੱਗ)
1 ਬਾਰੀਕ ਕੱਟਿਆ ਪਿਆਜ਼ ਪਾ ਕੇ 3-4 ਮਿੰਟ ਭੁੰਨੋ। ਜਦੋਂ ਪਿਆਜ਼ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 2 ਕੱਟੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਅਤੇ 1 ਚਮਚ ਕੱਦੂਕਸ ਕੀਤਾ ਅਦਰਕ ਪਾ ਕੇ ਮਿਲਾਓ।
4. प्याज, अदरक और हरी मिर्च भूनना (आंच: मध्यम)
1 बारीक कटा प्याज डालकर भूनें। जब प्याज अच्छे से भून जाए तो 2 बारीक कटी हरी मिर्च और 1 चम्मच कद्दूकस किया हुआ अदरक डालें और 1 मिनट चलाएं।
5. Add Vegetables & Spices Bhunai (Flame: Medium)
Add ½ cup diced carrots and ½ cup diced capsicum. Add 1 tsp salt (to taste), ½ tsp turmeric (haldi), and ½ tsp degi mirch. Sauté and bhuno for 2 to 3 minutes so the vegetables turn tender-crisp.
5. ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਲੂਣ ਤੇ ਮਸਾਲੇ ਭੁੰਨਣਾ (Flame: ਦਰਮਿਆਨੀ ਅੱਗ)
½ ਕੱਪ ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੀ ਗਾਜਰ ਅਤੇ ½ ਕੱਪ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ ਪਾਓ। ਨਾਲ ਹੀ 1 ਚਮਚ ਲੂਣ, ½ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ½ ਚਮਚ ਦੇਗੀ ਮਿਰਚ ਪਾ ਕੇ 2-3 ਮਿੰਟ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੰਨ ਲਵੋ।
5. सब्जियां और मसाले डालकर भूनना (आंच: मध्यम)
½ कप बारीक कटी गाजर और ½ कप बारीक कटी शिमला मिर्च डालें। साथ ही 1 चम्मच नमक, ½ चम्मच हल्दी और ½ चम्मच देगी मिर्च डालकर 2-3 मिनट तक अच्छे से भून लें।
6. Add Water & Bring to Rolling Boil (Flame: High)
Pour 3 cups of water into the kadhai with the sautéed vegetables. Stir well and bring to a rapid, rolling boil on high heat.
6. ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਉਬਾਲ ਆਉਣ ਦੇਣਾ (Flame: ਤੇਜ਼ ਅੱਗ)
ਹੁਣ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ 3 ਕੱਪ (ਕਟੋਰੀ) ਪਾਣੀ ਪਾਓ। ਤੇਜ਼ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਉਬਾਲ ਆਉਣ ਦਿਓ।
6. पानी डालकर उबाल लाना (आंच: तेज)
अब कड़ाही में 3 कप (कटोरी) पानी डालें और तेज आंच पर अच्छे से उबाल आने दें।
7. Stream in Sooji & Simmer (Flame: Low)
Turn the heat to low. Gradually pour the roasted sooji in a steady stream with one hand while stirring vigorously with the spatula in the other to ensure no lumps form. Cook for 1 to 2 minutes as the semolina rapidly absorbs the water and fluffs into a smooth, moist texture.
7. ਸੂਜੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾ ਕੇ ਰਲਾਉਣਾ (Flame: ਮੱਠੀ ਅੱਗ)
ਅੱਗ ਮੱਠੀ ਕਰ ਲਵੋ। ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਆਵੇ ਤਾਂ ਭੁੰਨੀ ਹੋਈ ਸੂਜੀ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਰਕੇ ਪਾਓ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਜਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਗੰਢਾਂ ਨਾ ਬਣਨ। 1-2 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਸੂਜੀ ਪਾਣੀ ਸੋਖ ਕੇ ਖਿੜ ਜਾਵੇਗੀ।
7. सूजी डालकर लगातार चलाना (आंच: धीमी)
आंच धीमी रखें। जब पानी उबल रहा हो तब भुनी हुई सूजी थोड़ा-थोड़ा करके डालें और लगातार हिलाते जाएं ताकि कोई गांठ न पड़े। 1-2 मिनट में सूजी सारा पानी सोख लेगी।
8. Roasted Nuts & Fresh Coriander Finish
Turn off the stove. Fold in the golden-roasted peanuts and crunchy cashews on top. Garnish generously with freshly chopped green coriander (dhaniya) and a squeeze of fresh lemon juice. Serve warm with coconut chutney or ginger chai!
8. ਭੁੰਨੇ ਮੇਵੇ ਅਤੇ ਹਰੇ ਧਨੀਏ ਦੀ ਗਾਰਨਿਸ਼
ਗੈਸ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। ਉੱਪਰੋਂ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਕਰੰਚੀ ਕਾਜੂ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕ ਕੱਟਿਆ ਹਰਾ ਧਨੀਆ ਪਾਓ। ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਉਪਮਾ ਮਸਾਲਾ ਚਾਹ ਨਾਲ ਪਰੋਸੋ!
8. भुने मेवे और हरे धनिए की गार्निश
गैस बंद कर दें। उपमा के ऊपर भुने हुए काजू, कुरकुरी मूंगफली और बारीक कटा हरा धनिया डालें। गरमा-गरम वेजिटेबल उपमा चाय या चटनी के साथ परोसें!
Maa's Handwritten Diary Note
From our family recipe diary in Chandigarh, preserved exactly as Maa wrote it in Hindi across two diary pages with handwritten measurements and cooking steps.
ਮਾਂ ਦੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਡਾਇਰੀ
ਸਾਡੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਰਸੋਈ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖੀ ਅਸਲੀ ਰੈਸਿਪੀ।
माँ की हस्तलिखित डायरी
हमारी चंडीगढ़ वाली रसोई की डायरी से, जैसा माँ ने अपने हाथों से दो पन्नों में लिखा था।
Ingredients
- 1 cup Semolina (Sooji / Rava)
- 3 cups Water
- 2 tbsp Pure Desi Ghee (plus 1 tsp for roasting)
- 1 Medium Onion, finely chopped
- ½ cup Carrots (Gajar), finely diced
- ½ cup Capsicum (Shimla Mirch), finely diced
- 2 Green Chillies, finely chopped
- 1 tsp Fresh Ginger, grated
- 10-15 Peanuts (Moongphali)
- 5-6 Cashews (Kaju), halved
- ½ tsp Cumin Seeds (Jeera)
- ½ tsp Chana Dal (Split Bengal Gram)
- ½ tsp Urad Dal (Split Black Gram)
- 5-6 Fresh Curry Leaves (Kadi Patta)
- 1 tsp Salt (Namak, to taste)
- ½ tsp Turmeric Powder (Haldi)
- Handful Fresh Coriander (Dhaniya), chopped
ਸਮੱਗਰੀ
- 1 ਕੱਪ ਸੂਜੀ (1 ਕਟੋਰੀ)
- 3 ਕੱਪ ਪਾਣੀ
- 2 ਵੱਡੇ ਚਮਚ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਘਿਓ (ਅਤੇ 1 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਭੁੰਨਣ ਲਈ)
- 1 ਮੱਧਮ ਪਿਆਜ਼, ਬਾਰੀਕ ਕੱਟਿਆ
- ½ ਕੱਪ ਗਾਜਰ, ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੀ
- ½ ਕੱਪ ਸ਼ਿਮਲਾ ਮਿਰਚ, ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੀ
- 2 ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ, ਬਾਰੀਕ ਕੱਟੀਆਂ
- 1 ਚਮਚ ਅਦਰਕ, ਕੱਦੂਕਸ ਕੀਤਾ
- 10-15 ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੇ ਦਾਣੇ
- 5-6 ਕਾਜੂ, ਦੋਫਾੜ ਕੀਤੇ
- ½ ਚਮਚ ਜੀਰਾ
- ½ ਚਮਚ ਚਣੇ ਦੀ ਦਾਲ
- ½ ਚਮਚ ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ
- 5-6 ਕੜੀ ਪੱਤੇ
- 1 ਚਮਚ ਲੂਣ (ਸੁਆਦ ਅਨੁਸਾਰ)
- ½ ਚਮਚ ਹਲਦੀ
- ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਹਰਾ ਧਨੀਆ, ਬਾਰੀਕ ਕੱਟਿਆ
सामग्री
- 1 कप सूजी (1 कटोरी)
- 3 कप पानी (3 कटोरी)
- 2 बड़े चम्मच शुद्ध देसी घी (और 1 छोटा चम्मच सूजी भूनने के लिए)
- 1 मध्यम प्याज, बारीक कटा हुआ
- ½ कप गाजर, बारीक कटी हुई
- ½ कप शिमला मिर्च, बारीक कटी हुई
- 2 हरी मिर्च, बारीक कटी हुई
- 1 चम्मच अदरक, कद्दूकस किया हुआ
- 10-15 मूंगफली के दाने
- 5-6 काजू, दो टुकड़े किए हुए
- ½ चम्मच जीरा
- ½ चम्मच चने की दाल
- ½ चम्मच उड़द की दाल
- 5-6 कढ़ी पत्ता
- 1 चम्मच नमक (स्वादानुसार)
- ½ चम्मच हल्दी पाउडर
- मुट्ठी भर हरा धनिया, बारीक कटा हुआ
❓ Heirloom Cooking FAQs
Secrets, storage tips, and traditional guidance passed down through generations.
❓ ਰਸੋਈ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ
ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਨੁਸਖ਼ੇ, ਸਾਂਭਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ।
❓ रसोई के जरूरी सवाल-जवाब
पारंपरिक नुस्खे, सुरक्षित रखने के तरीके और दादी-नानी की सीख।
What is the exact water-to-sooji ratio for fluffy Upma? ਖਿੜਵੇਂ ਉਪਮੇ ਲਈ ਸੂਜੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਹੀ ਅਨੁਪਾਤ ਕੀ ਹੈ? खिला-खिला उपमा बनाने के लिए सूजी और पानी का सही अनुपात क्या है?
The classic heirloom ratio is 3 cups of water to 1 cup of sooji (semolina). This guarantees a moist, fluffy, melt-in-the-mouth texture that is neither dry nor porridge-like.
ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ 1 ਕੱਪ ਸੂਜੀ ਲਈ 3 ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਪਮਾ ਨਾ ਸੁੱਕਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਤਲਾ, ਦਾਣਾ-ਦਾਣਾ ਨਰਮ ਤੇ ਖਿੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
पारंपरिक नियम के अनुसार 1 कप सूजी के लिए 3 कप पानी सबसे सटीक नाप है। इससे उपमा न तो सूखा बनता है और न ही बहुत पतला, एकदम नरम और खिला-खिला बनता है।
How do I prevent lumps when adding semolina to hot water? ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੂਜੀ ਪਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਗੰਢਾਂ ਪੈਣ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ? गरम पानी में सूजी डालते समय गांठें पड़ने से कैसे रोकें?
Always lower the flame completely before adding semolina. Pour the roasted sooji in a slow, steady stream with one hand while constantly whisking or stirring in a circular motion with the spatula using the other hand.
ਸੂਜੀ ਪਾਉਣ ਵੇਲੇ ਗੈਸ ਦੀ ਅੱਗ ਬਿਲਕੁਲ ਮੱਠੀ ਕਰ ਲਵੋ। ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੂਜੀ ਪਾਓ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੜਛੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਜਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਗੰਢਾਂ ਨਾ ਬਣਨ।
सूजी डालते समय आंच को एकदम धीमा कर लें। एक हाथ से धीरे-धीरे सूजी डालते जाएं और दूसरे हाथ से करछी को लगातार गोल-गोल घुमाते रहें ताकि कोई गुठली न बने।
How long does Vegetable Upma stay fresh, and how should it be reheated? ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲਾ ਉਪਮਾ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਤਾਜ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਗਰਮ ਕਰੀਏ? वेजिटेबल उपमा कितने दिन ताजा रहता है और इसे दोबारा कैसे गरम करें?
Store in an airtight container in the refrigerator for up to 2 days. Reheat gently in a pan with a splash of water and a few drops of desi ghee to restore its soft, fresh texture.
ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਏਅਰਟਾਈਟ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ 2 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਬਾਰਾ ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੱਟਾ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਪਾ ਕੇ ਪੈਨ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਕਰੋ।
फ्रिज में एयरटाइट डिब्बे में 2 दिन तक रख सकते हैं। दोबारा गरम करते समय तवे या पैन में 1-2 चम्मच पानी का छींटा और थोड़ा सा देसी घी डालकर धीमी आंच पर गरम करें।